راز خشک کردن پسته تازه | آموزش روش‌های اصولی و نکات مهم

شاید برایتان جالب باشد که بدانید، خشک کردن پسته تازه و حفظ کیفیت آن مانند روز اول، بسیار مهم و حیاتی است. خشک کردن پسته تازه به روش صحیح و اصولی، علاوه بر افزایش ماندگاری، باعث حفظ طعم، رنگ و ارزش غذایی آن شده و پسته را از کپک و فساد در امان نگه می‎‌دارد.

اگر مقدار زیادی پسته تازه دارید و می‎‌خواهید این طلای سبز را برای مدت زیادی نگه دارید، اصلا نگران نباشید، چون ما در کنار شما هستیم. در این مقاله به آموزش و بررسی کامل و تخصصی خشک کردن پسته تازه در خانه با نکات کلیدی، جدول زمان‌بندی و بهترین روش‌ها برای حفظ کیفیت و طعم پسته، می‌پردازیم.

چرا باید پسته تازه را خشک کنیم؟

پسته تازه رطوبت بالایی (حدود 30 تا 35 درصد) دارد؛ در صورت خشک نکردن پسته، رطوبت باعث رشد کپک و قارچ‌های تولید کننده سم آفلاتوکسین می‌شود که می‌تواند یک تهدید جدی برای سلامتی کلی به خصوص کبد به شمار آید. خشک کردن صحیح و اصولی پسته تازه، علاوه بر افزایش ماندگاری این دانه تا یکسال، باعث حفظ طعم، رنگ، ارزش غذایی و کیفیت این دانه مانند روز اول خواهد شد.

بهترین زمان و شرایط برای خشک کردن پسته تازه

اگر پسته تازه دارید، هرچه زودتر خشک کردن پسته را شروع کرده و معطل نکنید. هر تاخیر در فرآیند خشک کردن پسته، باعث افزایش ریسک کپک و فساد می‌شود. برای استفاده از روش‌های سنتی، از نور نیمه مستقیم و نیمه سایه استفاده کرده و محیط را برای عبور جریان هوا، آماده کنید. برای جلوگیری از تغییر رنگ پسته، در صورت استفاده از دستگاه یا فر، دما را زیاد نکنید تا به صورت آرام خشک شود.

محیط خشک کردن را تمیز کرده و از گردوغبار، آلودگی و حشرات در امان نگه دارید. به طور کل می‌توان گفت هرچه خشک کردن پسته اصولی‌تر (محیط خشک، دمای مناسب، تمیز و با جریان هوای کافی) و سریع‌تر انجام شود، کیفیت پسته نهایی بالاتر خواهد بود. اگر پسته را از باغ به صورت تازه خریداری کردید، از 24 ساعت اولیه طلایی برای خشک کردن پسته، غافل نشوید.

انواع روش‌های خشک کردن پسته تازه

در روش‌های خانگی، پسته برای مصارف شخصی و باحجم کم خشک می‌شود تا با کاهش رطوبت، ماندگاری آن بالا رفته و کیفیت آن حفظ شود. در این بخش با انوع روش‌های خشک کردن پسته تازه در خانه آشنا خواهید شد.

1. خشک کردن پسته با نور خورشید (روش سنتی)

خشک کردن پسته با نور خورشید، قدیمی‌ترین و رایج‌ترین روش خشک کردن پسته به حساب می‌آید. در این روش پسته‌ها را پس از پوست‌گیری (پوست نرم پسته تازه)، به خوبی بشویید تا آلودگی و گردوغبار آن برطرف شود. سپس آن‌ها را روی پارچه تمیز یا سینی فلزی بزرگ، پهن کرده و در مقابل نور نیمه مستقیم خورشید قرار دهید. برای جلوگیری از آلودگی و نفوذ حشرات، روی پسته‌ها توری نازک پهن کنید.

روزانه 2 تا 3 بار پسته‌ها را برای خشک شدن یکنواخت، زیر و رو کنید. در هنگام شب (برای جلوگیری از رطوبت شبانه)، باران و گردوغبار، پسته‌ها را جمع کرده و به مکان سرپوشیده انتقال دهید. پسته‌ها پس از 2 تا 4 روز (وابسته به دمای خورشید) خشک می‌شوند.

2. خشک کردن پسته تازه در فر و تابه

طرز خشک کردن پسته در فر و تابه، یکی از متداول‌ترین روش‌ها برای حجم کم پسته در زندگی شهری است. در ادامه به معرفی روش فر و تابه به صورت جدا می‌پردازیم.

2-1. خشک کردن پسته در فر:

در این روش پسته‌ها را پس از پوست‌گیری (پوست نرم سبز)، شسته و روی پارچه پهن کنید تا آب اضافی آن خارج شود. سپس فر را با درجه 50 تا 60 درجه سانتی‌گراد یا 120 تا 140 در جه فارنهایت، روشن کرده و اجازه دهید گرم شود. پسته‌ها را روی سینی فر به صورت لایه نازک پهن کرده و در فر قرار دهید. حواستان به درجه فر باشد، زیرا دمای زیاد باعث تغییر رنگ و طعم پسته می‌شود.

در فر را نیمه باز بگذارید تا رطوبت و بخار خارج شود. هر 20 تا 30 دقیقه یکبار، پسته‌ها را زیر و رو کنید تا یکنواخت خشک شوند.

2-2. خشک کردن پسته در تابه:

پسته‌ها را پس از پوست‌گیری، شستن و خشک کردن، در تابه بزرگ و ضخیمی بریزید و روی شعله بسیار ملایم قرار دهید. با قاشق چوبی هرچند دقیقه یکبار، پسته را زیر و رو کنید تا نسوزد. پسته‌ها پس از 30 تا 50 دقیقه کاملا خشک می‌شوند. پسته‌های خشک شده را از روی گاز برداشته و در دمای اتاق قرار دهید تا خنک شود.

3. خشک کردن پسته تازه در مایکروویو

روش خشک کردن پسته در مایکروویو، یک روش سریع ولی با احتیاط بالا است. در این روش حجم خیلی کم از پسته را پس از آماده سازی (پوست‌گیری، شستشو و پهن کردن روی پارچه تمیز برای خروج آب اضافی)، به صورت یک لایه نازک، روی ظرف شیشه‌ای مخصوص مایکروویو، پهن کرده و در مایکروویو با توان کم یا متوسط قرار دهید. هر 1 تا 2 دقیقه یکبار، مایکروویو را خواموش کنید و ضمن زیر و رو کردن پسته‌‌ها، آن‌ها را تست کنید تا بیش‌از حد خشک نشوند. این‌کار را تا خشک شدن کامل پسته‌ها، تکرار کنید.

4. خشک کردن پسته تازه با دستگاه خشک‌کن

خشک کردن پسته در دستگاه خشک‌کن، یک روش مناسب برای خشک کردن یکنواخت و دقیق، از حجم متوسط تا کم پسته تازه (بستگی به سایز دستگاه دارد)، در خانه یا کارگاه کوچک به حساب می‎‌آید.

در این روش پسته‌ها را پس از آماده سازی (پوست‌گیری، شستشو و خروج آب اضافی) روی هر طبقه دستگاه، به صورت یک لایه نازک پهن کرده و دستگاه را روی 50 تا 60 درجه سانتی‌گراد، روشن کنید. هرچند ساعت یکبار، سینی‌ها را جابه‌جا کرده یا پسته‌ها را زیر و رو کنید. پس از 8 تا 12 ساعت، پسته‌ها کاملا خشک شده و آماده انتقال به محیط خشک و خنک می‌شوند.

همچنین بخوانید: روش های شور کردن پسته خام در منزل به روش بازاری

جدول مقایسه سرعت و کیفیت روش‌های خشک کردن پسته

 جدولی از مقایسه روش‌های خشک کردن پسته درخانه، تنظیم کردیم، تا بر اساس سرعت، کیفیت و امکانات موجود، بهترین روش را برای خشک کردن پسته تازه، انتخاب کنید.

روش خشک کردن	سرعت خشک کردن	کیفیت نهایی پسته	هزینه تقریبی	حجم مناسب	مزایا	معایب
خشک کردن خورشیدی	کند (2 تا 4 روز)	خوب تا متوسط	بسیار کم	متوسط	کم‌هزینه، طبیعی، طعم خوب	وابسته به هوا، احتمال آلودگی، سرعت کم
خشک کردن با فر	متوسط (2 تا 4 ساعت)	خوب	متوسط (هزینه برق)	کم	کنترل دما، سریع‌تر از آفتابی، استفاده راحت در منزل	نیاز به مراقبت برای جلوگیری از سوختگی
خشک کردن با تابه	متوسط (30 تا 50 دقیقه)	متوسط	کم  (هزینه گاز)	بسیار کم	بدون نیاز به تجهیزات خاص در منزل	احتمال خشک شدن غیریکنواخت و سوختگی، نیاز به هم‌زدن مداوم
خشک کردن با مایکروویو	بسیار سریع (چند دقیقه)	پایین تا متوسط	متوسط (هزینه برق)	بسیار کم	سریع و راحت	کنترل سخت، احتمال تغییر رنگ و طعم
خشک کردن با دستگاه خشک‌کن	کند تا متوسط (8 تا 12 ساعت)	بسیار خوب	نسبتا بالا (هزینه خرید دستگاه و هزینه برق)	متوسط و کم	خشک شدن یکنواخت، حفظ کیفیت بالا	نیاز به دستگاه و زمان طولانی، استفاده زیاد از برق

نکات مهم برای حفظ رنگ و طعم پسته خشک شده

هدف از خشک کردن پسته تازه، علاوه بر ماندگاری طولانی، حفظ طعم خوشمزه، رنگ سبز زمردین و کیفیت بالای پسته است. رعات چند نکته کلیدی و مهم می‌تواند نقش مهمی در حفظ رنگ و طعم پسته خشک شده داشته باشد.

• سعی کنید در 24 ساعت اول بعد از برداشت پسته تازه، آن را خشک کنید. هرچه زمان بگذرد، احتمال تغییر رنگ و فساد بیشتر خواهد شد.
• دمای خشک‌کن و فر را بالاتر از 60 درجه سانتی‌گراد نگذارید. دمای بالا باعث تیره شدن پسته می‌شود.
• در همه روش‌های خشک کردن پسته تازه، به جریان هوای کافی دقت کنید. در حین کار حتما پسته‌ها را زیر و رو کنید تا یکنواخت خشک شده و تغییر رنگ نداشته باشد.
• در روش سنتی خورشیدی، پسته‌ها را در مقابل نور شدید خورشید قرار ندهید. از نور نیمه مستقیم یا سایه‌بان توری برای جلوگیری از تابش شدید خورشید به پسته‌ها، استفاده کنید.
• پسته‌های خشک شده را بلافاصله بعد از به دمای محیط رسیدن، در ظروف شیشه‌ای یا پلاستیکی مرغوب با درب بسته ریخته و در مکان خشک، خنک و تاریک با دمای بین 5 تا 15 درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید، تا طعم و رنگ آن تغییر نکند.
• پس از خشک شدن پسته‌ها، آن‌ها را از رطوبت دور نگه دارید. حتی رطوبت کم هم می‌تواند باعث نرم شدن و فساد پسته‌ها شود.
• اگر پسته تازه خوب پیدا نکردید، اصلا نگران نباشید. ما در فروشگاه منوچهری بهترین پسته مرغوب و باکیفیت را در مدل‌های مختلف، به صورت کاملا بهداشتی و سالم برای خرید پسته مورد نیاز شما، آماده کردیم.

خشک کردن پسته در شرایط آب‌وهوایی مختلف ایران

خوشبختانه کشور پهناور ایران، با آب‌وهوای مختلف، انواع مواد غذایی از جمله پسته تازه را در اختیار مردم در همه جای کشور، قرار داده است. در ادامه با نوشتن جدولی از روش‌های پیشنهادی و زمان مورد نیاز، شما را در همه جای ایران، با هر شرایط آب‌وهوایی، برای خشک کردن اصولی پسته یاری می‌دهیم تا بهترین روش را انتخاب کنید.

شرایط آب‌وهوایی	مناطق نمونه	روش‌های پیشنهادی خشک کردن	زمان خشک کردن	نکات مهم
گرم و خشک	کرمان، یزد، رفسنجان	نور مستقیم خورشید و جریان باد در فضای باز	2 تا 4 روز	پسته‌ها را روی پارچه تمیز پهن کرده و هرچند ساعت، زیر و رو کنید.
مرطوب	گیلان، مازندران، خوزستان	خشک‌کن برقی یا فر خانگی	8 تا 12 ساعت	دما را روی 50 تا 60 درجه سانتی‌گراد نگه دارید و رطوبت را کاهش دهید تا کپک نزنند.
سردسیر	همدان، اردبیل، کردستان	خشک کردن در فضای بسته با گرمای ملایم	2 تا 4 روز (بسته به دما)	از بخاری یا سیستم گرمایشی کم‌حرارت استفاده کرده و تهویه مناسب فراهم کنید.

روش‌های نگهداری پسته خشک شده

در صورت نگهداری نادرست، حتی اگر پسته را به خوبی خشک کرده باشید، باز هم دچار افت کیفیت شده و با جذب رطوبت، در طعم و رنگ این دانه، تغییر ایجاد می‌شود. اگر می‌خواهید پسته‌هایی که با عشق خشک کردید، مدت‌ها مانند روز اول، باکیفیت و خوش‌طعم مانده و ماندگاری طولانی داشته باشد، به روش‌های نگهداری پسته خشک شده دقت کنید:

1. قبل از هرچیز از تمیز و خشک بودن ظروف نگهداری مطمئین شوید. ابتدا ظروف شیشه‌ای و پلاستیکی اعلا با درب محکم پیدا کرده و پس از تمیز کردن، حسابی آن را خشک کنید. از ظروف پارچه‌ای یا کاغذی به خاطر جذب رطوبت، شدیدا دوری کنید.
2. ظرف پسته با درب بسته را در جای خنک با دمای 5 تا 15 درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید. اگر در شهرهای گرم و مرطوب زندگی می‌کنید، ترجیحا ظرف پسته را در یخچال قرار دهید.
3. نور مستقیم خورشید باعث تغییر رنگ و مزه پسته می‌شود. بنابراین از ظروف مات استفاده کرده یا در کابینت و کمد تاریک و خنک، بگذارید.
4. درب ظرف را محکم بسته و سعی کنید برای خروج هوای اضافی از ظرف، تمام فضای آن را پر کنید. همچنین می‌توانید از ظروف یا بسته بندی زیپ‌دار چندلایه با امکان خروج هوا، استفاده کنید.
5. بعد از هربار استفاده، درب ظرف را محکم بسته و از دست یا قاشق خشک و تمیز برای خروج پسته‌ها، استفاده کنید.
6. اگر می‌خواهید پسته‌ها را برای مدت طولانی نگه دارید، آن‌ها را در ظروف مخصوص فریزر یا کیسه چندلایه زیپ‌دار ریخته و پس از هواگیری، در فریزر قرار دهید.
7. پسته را در بغل مواد غذایی بودار مانند پیاز، سیر، فلفل، ماهی و… قرار ندهید، زیرا پسته مانند اسفنج، تمام بوی اطراف را به خود جذب می‌کند.

اشتباهات رایج در خشک کردن پسته تازه

برای داشتن نتیجه عالی از طرز خشک کردن پسته تازه، دانستن اشتباهات رایج و دوری از آن‌ها، می‌تواند بسیار مهم باشد.

• نگهداری چندروزه از پسته تازه و تاخیر در خشک‌کردن باعث افزایش ریسک کپک و تغییر رنگ می‌شود.
• استفاده از حرارت بالاتر از 60 درجه سانتی‌گراد در دستگاه خشک‌کن یا فر، باعث تیره شدن پسته می‌شود.
• پهن کردن پسته به صورت لایه ضخیم (روی هم) یا زیر و رو نکردن، باعث می‌شود که پسته‌ها یکنواخت خشک نشده، بعضی خشک و بعضی مرطوب بمانند.
• خشک کردن در هوای مرطوب و بدون جریان هوا، باعث کپک و فساد پسته می‌شود.
• نگهداری پسته خشک شده در ظروف با درب باز، درب شل، محیط مرطوب، گرم و دارای نور مستقیم خورشید، علاوه بر افزایش ریسک فساد، باعث افت کیفیت پسته می‌شود.
• خشک کردن بیش‌ازحد پسته، باعث خشک و شکننده شدن مغز آن می‌شود.
• استفاده از ظروف فلزی برای نگهداری پسته بدون پوشش محافظ، باعث تغییر رنگ و طعم پسته می‌شود.
• تمیز (شستشو) و خشک نکردن (خروج آب اضافی) پسته قبل از فرآیند خشک‌ کردن آن، باعث آلودگی پسته می‌شود.
• وسایل و تجهیزات آلوده و خیس، باعث تشکیل کپک و فساد در پسته می‌شود.
• رها کردن پسته پس از خشک کردن و تاخیر در بسته‌بندی کردن آن، باعث جذب رطوبت و آلودگی (گردوغبار) محیط می‌شود.

در نهایت، قصه پایان خشک کردن پسته!

 در این مقاله انواع روش‌ خشک کردن پسته تازه را با تمام مزایا و معایب، برای شما بررسی کردیم تا با توجه به امکانات، زمان و حجم پسته، بهترین روش را انتخاب کنید. با انتخاب یک روش اصولی برای خشک کردن پسته تازه می‎‌توانید برای مدت طولانی، از خواص پسته بهرمند شده و از طعم عالی، رنگ زیبا و کیفیت بالای آن لذت ببرید.

سوالات متداول: