7+7 خواص انجیر خشک در بارداری | فواید، مضرات و بهترین روش مصرف برای مادر و جنین

دسته‌بندی‌ها: دانستنی‌ها

بارداری سفر 9 ماهه شیرین، حساس و پر از شگفتی برای بانوان است. سفری که هر روز آن با تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی در بدن مادر همراه می‌شود، تا یک طفل کوچک را با عشق، پرورش دهد. بدون شک تغذیه سالم می‌تواند نقش بسیار مهمی در حفظ سلامتی مادر و تکامل سالم جنین داشته باشد. در این میان، نقش مغزها و خشکبار مغذی مانند انجیر خشک می‌تواند از هر ماده غذایی دیگری پررنگ‌تر بوده و نقش یک همسفر مفید را برای روزهای سخت بارداری ایفا کنند.

طعم شیرین انجیر خشک می‌تواند روزهای خوش بارداری را به خاطره‌ای شیرین تبدیل کند.در این مقاله با خواص انجیر خشک در بارداری، مضرات احتمالی و بهترین روش مصرف آن، آشنا خواهید شد.

قبل از هرچیز، آیا خوردن انجیر خشک در دوران بارداری بی‌خطر است؟

آیا انجیر خشک در بارداری ضرر دارد؟ بدون شک این سوال، اولین سوالی است که به ذهن مادران نگران می‌رسد تا از بی‌ضرر بودن انجیر خشک برای طفل نحیف خود مطمئن شوند. در جواب باید بگوییم، بله! انجیر خشک یک خشکبار بی‌خطر و ایمن است که در صورت مصرف متعادل در بارداری، می‌تواند فواید زیادی داشته باشد.

انجیر خشک کنار کفش‌ها نوزادی
انجیر خشک برای بارداری ضرر ندارد.

 انجیر خشک سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی مهمی مانند فیبر، کلسیم، آهن و… است که می‌تواند یک میان وعده مناسب برای دوران بارداری به وجود آورد تا علاوه بر سلامتی مادر، به رشد بهتر جنین کمک کند. به طور کل، اگر مادر باردار، بیماری و مشکل خاصی نداشته باشد، مصرف متعادل انجیر خشک می‌تواند یک انتخاب هوشمندانه برای تغذیه مادران آگاه باشد.

خواص انجیر خشک در بارداری برای مادر

خوردن انجیر خشک در بارداری، می‌تواند یک راه موثر و مفید برای تامین نیازهای بدن مادران باردار به وجود آورد. این خشکبار سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری است که می‌تواند علاوه بر تامین انرژی مورد نیاز، حامی پرقدرتی برای حفظ سلامتی مادر و مقابله با برخی از شایع‌ترین مشکلات بارداری به حساب آید. در ادامه با گوشه‌ای از خواص انجیر خشک در بارداری با دید کاملا علمی آشنا خواهید شد.

اینفوگرافیک خواص انجیر خشک در بارداری برای مادرن
خواص انجیر خشک در بارداری برای مادرن

1. پیشگیری از یبوست

یبوست یکی از شایع‌ترین مشکلات بارداری است که به دلیل سنگین شدن رحم و افزایش فشار بر روده، تولید بیشتر هورمون پروژسترون، کاهش تحرک و… به چالشی آزاردهنده برای مادران تبدیل می‌شود. مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر مانند انجیر خشک می‌تواند مانند یک ملین طبیعی عمل کرده و با افزایش حجم مدفوع و تنظیم حرکات روده، به دفع راحت‌تر مدفوع کمک کرده و از یبوست و بواسیر پیشگیری کند.

همچنین فیبر موجود در انجیر خشک مانند یک پری‌بیوتیک عمل کرده و با تقویت باکتری‌های مفید روده (پروبیوتیک)، به سلامت گوارش، هضم بهتر غذا و کاهش نفخ کمک می‌کند.

2. تقویت استخوان‌ها و دندان‌ها

در دوران بارداری نیاز بدن مادر به کلسیم و فسفر بیشتر شده و بخشی از کلسیم بدن او، صرف رشد استخوان جنین می‌شود. بنابراین در صورت تامین نشدن ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز، باعث کاهش تراکم استخوانی، پوکی استخوان و پوسیدگی دندان در مادر باردار خواهد شد. خبر جالب اینکه، هر 5 عدد انجیر خشک، معادل با یک لیوان شیر بوده و تقریبا 120 میلی‌گرم کلسیم دارد.

مصرف متعادل و منظم انجیر خشک با تامین مثلث کلسیم، منیزیم و فسفر، علاوه بر استحکام استخوان مادر، به تقویت مینای دندان و کاهش پوسیدگی کمک کرده و دردهای عضلانی دوران بارداری را کاهش می‌دهد.

3. افزایش انرژی و رفع خستگی

بدن مادران در طول دوره بارداری به انرژی بیشتری برای رشد جنین و انجام فعالیت‌های روزانه نیاز دارد. در واقع یک مادر برای حمل جنین درحال رشد خود و تکامل سالم او، به منبع انرژی بیشتری احتیاج خواهد داشت. اینجاست که انجیر خشک مانند یک سوپرقهرمان وارد رژیم غذایی شده و در کنار بادام و گردو می‌تواند خستگی را از جان و بدن مادر رفع کند.

انجیر خشک مانند یک بمب انرژی، به کمک قندطبیعی و فیبر خود، انرژی مورد نیاز بدن مادر را سریعا تامین کرده و در صورت همراهی با پروتئین و چربی سالم گردو و بادام، انرژی پایدار تولید کرده و از افت قندخون جلوگیری می‌کند. ویتامین‌های گروه B، آهن، منیزیم و پتاسیم موجود در انجیر خشک با تبدیل غذا به انرژی در بدن، باعث کاهش خستگی، ضعف و بی‌حالی می‌شوند.

4. پیشگیری از کم‌خونی

در دوران بارداری با افزایش حجم خون، نیاز بدن به آهن بیشتر می‌شود، در واقع بدن مادر از آهن برای تولید خون بیشتر برای تامین اکسیژن به جنین استفاده می‌کند. کم‌خونی ناشی از فقر آهن یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که به دلیل عدم تامین آهن مورد نیاز به وجود آمده و باعث ضعف، خستگی و سرگیجه می‌شود.

انجیر خشک به خاطر داشتن منابعی از آهن، می‎‌تواند با تولید گلبول‌های قرمز خون، افزایش سطح هموگلوبین و بهبود انتقال اکسیژن به سلول‌ها، از کم‌خونی ناشی از فقر آهن جلوگیری کند. مصرف انجیر در کنار مواد غذایی سرشار از ویتامین C مانند کیوی، توت فرنگی، فلفل دلمه‌ای و پرتقال می‌تواند جذب آهن را به حداکثر برساند.

مهمترین خواص انجیر خشک برای کم خونی

5. تقویت سیستم ایمنی مادر

بدن مادر در دوران بارداری علاوه بر حفظ سلامت خود، مجبور به ایجاد محیط سالمی برای رشد جنین است. در این دوران به دلیل محدودیت در مصرف دارو، تقویت سیستم ایمنی مادر، می‌تواند نقش مهمی در تامین سلامتی خود و جنین ایفا کند. انجیر خشک به عنوان منبع غنی از آنتی اکسیدان‌های ضروری با خواص ضدالتهابی، علاوه بر محافظت از سلول‌های ایمنی در برابر آسیب رادیکال‌های آزاد، بدن را در مقابل عفونت‌ها و التهابات بارداری، ایمن می‌کند.

ویتامین A،  C، پتاسیم و منیزیم تمام نیازهای بدن برای تقویت سیستم ایمنی و افزایش مقاومت بدن در برابر ابتلا به انواع ویروس‌ها و عفونت‌ها را تامین می‌کنند.

6. تنظیم فشارخون

افزایش یا کاهش فشارخون می‌تواند یک تهدید جدی برای سلامتی مادر و جنین باشد. بنابراین رعایت رژیم غذایی سالم و کم‌نمک در کنار مصرف مایعات، می‌تواند به تعادل فشارخون و سلامت قلب مادر کمک کند. انجیر خشک به عنوان منبع غنی از پتاسیم و منیزیم، با ایجاد تعادل در الکترولیت‌ها و خنثی کردن اثر سدیم در بدن، باعث تنظیم فشارخون و پیشگیری از پره‌آکلامپسی می‌شود.

همچنین این دو ماده معدنی مفید می‌توانند با تقویت عملکرد قلب و عروق و ایجاد آرامش در ماهیچه‌های قلب و دیواره رگ‌ها، به بهبود خون‌رسانی کمک کرده و فشارخون را در محدوده نرمال نگه دارند.

7. پیشگیری و کنترل دیابت بارداری

در اواخر بارداری، هورمون‌های استروژن، کورتیزول و لاکتوژن جفت مادر، می‌تواند تا حدودی انسولین را مسدود کرده و بیش از هر زمان دیگری بدن مادر را با افزایش قندخون و دیابت بارداری مواجه کند. تقریبا از هر 100 زن باردار، 9 زن به دیابت بارداری در نیمه دوم بارداری مبتلا می‌شوند که می‌تواند عوارضی برای مادر و جنین داشته باشد.

خوردن انجیر خشک در دیابت بارداری، می‌تواند بسیار مهم و حیاتی باشد. فیبر موجود در انجیر خشک به همراه شاخص گلیسمی متوسط، با کندکردن سرعت جذب قند در بدن، از نوسانات قند و جهش آن جلوگیری می‌کند. آنتی اکسیدان‌ها، پتاسیم و منیزیم با کاهش مقاومت به انسولین و بهبود عملکرد آن، به تنظیم قندخون کمک خواهند کرد.

تذکر مهم: انجیر خشک قند طبیعی بالایی دارد و در صورت مصرف زیاد، می‌تواند قندخون را افزایش دهد. بنابراین توصیه می‌کنیم مصرف این خشکبار را محدود به میان‌وعده کوچک کرده و ترجیحا در کنار گردو و بادام مصرف شود.

فواید و مضرات انجیر خشک برای قند خون و دیابت

خواص انجیر خشک برای جنین

تا اینجا با خواص انجیر خشک در بارداری برای مادر آشنا شدید، اما در این بخش می‌خواهیم به معرفی تاثیرات شگفت‌انگیز آن در تکامل و رشد سالم جنین بپردازیم.

اینفوگرافیک خواص انجیر خشک برای جنین
خواص انجیر خشک برای جنین

1. کمک به رشد استخوان و دندان

انجیر خشک به عنوان منبعی از کلسیم، منیزیم و فسفر می‌تواند با تقویت ساختار استخوان‌ها، به تشکیل استخوان محکم و دندان‌های سالم در جنین کمک کرده و بدن او را برای زندگی در دنیای بیرون از رحم مادر، آماده کند. همچنین ویتامین K با کمک به جذب بهتر کلسیم و رشد سالم اسکلت جنین، به رشد و تکامل او کمک خواهد کرد.

2. تقویت رشد مغز و سیستم عصبی

یکی از مهم‌ترین وظایف تغذیه در دوران بارداری، رشد مغز و سیستم عصبی جنین است که از روزهای ابتدایی بارداری آغاز شده و  تا انتهای آن، ادامه دارد. انجیر خشک به عنوان منبعی از ویتامین‌های گروه B، پتاسیم و منیزیم، در تولید انتقال دهنده‌های عصبی، عملکرد صحیح سلول‌های عصبی و رشد مغز جنین، نقش حیاتی را ایفا می‌کند. همچنین آنتی اکسیدان‌ها با محافظت از سلول‌های عصبی و مغز در برابر آسیب رادیکال‌های آزاد و کاهش استرس اکسیداتیو، به رشد سالم مغز و سیستم عصبی جنین کمک خواهند کرد.

3. پیشگیری از کم‌وزنی نوزاد

تغذیه سالم و کامل مادر در دوران بارداری، می‌تواند تاثیر مستقیمی روی وزن نوزاد در هنگام تولد داشته باشد. رژیم سرشار از مواد غذایی مفید و مغذی مانند انجیر خشک می‌تواند با تامین نیازهای بدن مادر و جنین، به رشد بهتر طفل کمک کرده و از کم‌وزنی نوزاد، پیشگیری کند.

4. خون‌سازی در جنین

انجیر خشک به عنوان منبعی از آهن و ویتامین C، با کمک به جذب آهن، به خون‌سازی کمک کرده و با بهبود سطح هموگلوبین جنین، از کم‌خونی در هنگام تولد پیشگیری می‌کند. همچنین آهن موجود در انجیر خشک با کمک به تولید هموگلوبین و گلبول‌های قرمز، به اکسیژن رسانی سلول‌ها و رشد سالم جنین کمک خواهد کرد.

5. تقویت سیستم ایمنی جنین

بدن نحیف جنین برای آمادگی کامل برای زندگی در بیرون از بدن مادر و داشتن زندگی سالم، به سیستم ایمنی قوی نیاز دارد، تا از او در برابر انواع بیماری‌ها و عفونت‌ها در بدو تولد، محافظت کند. مصرف منظم انجیر خشک در کنار مواد غذایی مفیدی مانند بادام و گردو می‌تواند با کمک پتاسیم، منیزیم و آهن، در بهبود عملکرد سلول‌های ایمنی و تولید گلبول‌های سفید جنین، نقش مهمی داشته باشد.

آنتی اکسیدان‌های انجیر خشک، با محافظت از سلول‌های ایمنی جنین در برابر آسیب رادیکال‌های آزاد، به تقویت سد دفاعی بدن او کمک خواهند کرد.

یک مادر باردار با یک کاسه انجیر خشک در دست
انجیر خشک برای مادر و جنین خواص زیادی دارد.

6. کمک به تکامل قلب و عروق

انجیر خشک به عنوان منبعی از آهن، پتاسیم و منیزیم با تنظیم عملکرد قلب و عروق، بهبود خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به سلول‌های جنین، باعث تکامل سالم سیستم قلبی و عروقی او می‌شوند. مصرف منظم و متعادل انجیر خشک در بارداری می‌تواند ریسک مشکلات قلبی و نواقص در جنین را کاهش داده و به رشد سالم قلب و عروق طفل کمک کند.

7. کمک به سلامت چشم جنین

ویتامین A موجود در انجیر خشک به رشد شبکیه چشم جنین و سلول‌های بینایی او کمک می‌کنند. همچنین پتاسیم و منیزیم با بهبود عملکرد بینایی و تکامل چشم، به رشد سالم چشم و تقویت بینایی جنین کمک خواهند کرد.

انجیر خشک در سه ‌ماهه اول، دوم و سوم بارداری چه نقشی دارد؟

انجیر خشک یک میان وعده سالم برای کل بارداری به حساب می‌آید. مصرف انجیر خشک در اوایل بارداری در زمان رشد اولیه جنین و تشکیل اندام‌های حیاتی، در رشد سریع جنین و افزایش نیازهای مادر در سه ماهه دوم و در آمادگی جنین برای تولد و وزن‌گیری در سه ماهه سوم بارداری، نقش مهمی در حفظ سلامتی مادر و تکامل جنین دارد. در ادامه جدولی از خواص انجیر خشک به تفکیک در هر دوره بارداری، ارائه می‌دهیم.

دوره بارداریخواص انجیر خشک برای مادرخواص انجیر خشک برای جنین
سه ماهه اولپیشگیری از یبوست افزایش انرژی و رفع خستگی خون‌سازی و پیشگیری از کم‌خونیتقویت مغز و سیستم عصبی خون‌سازی رشد اولیه اندام‌ها
سه ماهه دومتقویت استخوان‌ و دندان پشتیبانی از سیستم ایمنی تثبیت فشارخون افزایش انرژیرشد استخوان و دندان تقویت سیستم ایمنی پشتیبانی از تکامل قلب و عروق
سه ماهه سومپیشگیری از خستگی و ضعف تثبیت فشارخون تقویت استخوان و دندانافزایش وزن سالم تکامل رشد مغز و سیستم عصبی تکمیل رشد استخوان و دندان پشتیبانی از خون‌سازی و سیستم ایمنی
انجیر خشک در سه ‌ماهه اول، دوم و سوم بارداری

عوارض احتمالی مصرف انجیر خشک در بارداری

آیا مصرف انجیر خشک در بارداری ضرر دارد؟ تا این‌جا راجع به خواص انجیر خشک صحبت کردیم و به این نتیجه رسیدیم که مصرف انجیر خشک در بارداری خوبه. با این‌حال مصرف زیاد این خشکبار در بعضی شرایط، می‌تواند عوارضی داشته باشد. به دلیل اهمیت دوران حساس بارداری، آشنایی با عوارض احتمالی انجیر خشک، می‌تواند به انتخاب آگاهانه مادران بارداری کمک کند.

  • خوردن انجیر خشک در دیابت بارداری، مانند یک شمشیر دولبه عمل می‌کند! مصرف محدود و متعادل این خشکبار می‌تواند، به کنترل قندخون کمک کند، ولی زیاده‌روی در مصرف، به دلیل داشتن مقادیر زیاد قند طبیعی، باعث افزایش قندخون می‌شود.
  • مصرف زیاد انجیر خشک به دلیل داشتن فیبر بالا، باعث مشکلات گوارشی مانند نفخ، اسهال و ناراحتی معده خواهد شد.
  • انجیر خشک می‌تواند برای برخی افراد حساسیت ایجاد کرده و باعث واکنش‌های آلرژیک مانند خارش، تورم و حساسیت پوستی شود. در صورت داشتن سابقه حساسیت به میوه‌های خشک، از مصرف انجیر خشک خودداری کرده و در صورت بروز علائم، به پزشک مراجعه کنید.
  • انجیر خشک می‌تواند با برخی از داروهای رقیق کننده خون، فشارخون و دیابت، تداخلاتی را ایجاد کند. در صورت داشتن بیماری خاص و مصرف دارو، قبل از گنجاندن انجیر خشک در رژیم غذایی بارداری، با پزشک مشورت کنید.
  • انجیر خشک کالری بالایی دارد و می‌تواند در صورت زیاده‎‌روی در مصرف، باعث افزایش وزن ناخواسته و کنترل نشده در بارداری شود.

دستورالعمل‌ها و روش‌های مصرف انجیر خشک در بارداری

برای بهرمندی از خواص انجیر خشک در بارداری و از بین بردن عوارض احتمالی، رعایت دستورالعمل‌ها و روش‌های مصرف انجیر خشک، می‎‌تواند بسیار مهم و حیاتی باشد.

  • مقدار مجاز مصرف: مقدار مجاز انجیر خشک در بارداری توسط پزشک متخصص تعیین می‌شود، ولی عموما مصرف روزانه 3 تا 5 عدد انجیر خشک، علاوه بر تامین نیازهای بدن مادر و جنین، از ورود کالری اضافی به بدن، جلوگیری می‎‌کند.
  • ترکیب با مواد غذایی: همراه شدن انجیر خشک با ماست، شیر یا غلات صبحانه می‌تواند به جذب مواد مغذی کمک کرده و در کنار آجیل‌های مفید مانند بادام و گردو، به افزایش پروتئین و چربی سالم برای تولید انرژی پایدار کمک می‌کند.
  • شرایط مصرف: انجیر خشک فیبر بالایی دارد و در صورت مصرف با آب کم، باعث نفخ و یبوست می‌شود. بنابراین برای هضم بهتر و جذب خواص انجیر خشک، آب کافی بنوشید.
  • بهترین زمان مصرف: خوردن انجیر خشک در میان وعده صبح و عصر توصیه می‌شود.
  • مدل مصرف: ترجیحا انجیر خشک را در آب یا شیر خیس کرده و به مدت 24 ساعت در یخچال قرار دهید. مصرف انجیر خشک خیس‌شده باعث هضم راحت‌تر و آزاد شدن ترکیبات آن می‌شود.
  • خرید انجیر خشک: به دلیل اهمیت دوران بارداری، از خرید انجیر خشک کهنه و بی‌کیفیت با رنگ و بوی غیرطبیعی خودداری کنید. برای خرید انجیر خشک مرغوب، طبیعی و ارگانیک، به فروشگاه یا سایت آجیل‌فروشی منوچهری مراجعه کنید تا از فواید انجیر خشک باکیفیت در بارداری بهرمند شوید.

در نهایت، تعادل در مصرف انجیر خشک، کلید یک بارداری سالم!

تامین انرژی و پیشگیری از یبوست مادر تا رشد مغز و وزن‌گیری جنین، تنها بخش کوچکی از خواص انجیر خشک در بارداری هستند. مصرف متعادل انجیر خشک می‌تواند علاوه بر حفظ سلامت مادر، به رشد بهتر جنین کمک کند. اگر شما هم به تازگی طعم زیبای مادری را چشیدید و در دوران خوش بارداری هستید، برای اینکه خیالتان از رشد سالم طفلتان راحت شود، از خوردن انجیر خشک در بارداری غافل نشوید، تا تکامل سالم را به او و سلامتی را به خودتان هدیه دهید، چون شما لایق بهترین‌ها هستید.

سوالات متداول:

آیا خوردن انجیر خشک در دوران بارداری بی‌خطر است؟

بله، مصرف متعادل انجیر خشک معمولا ایمن و بی‌خطر است و فواید زیادی برای مادر و جنین دارد. با این‌حال در صورت داشتن دیابت بارداری یا مشکلات گوارشی، با پزشک مشورت شود.

آیا انجیر خشک می‌تواند به رفع یبوست در بارداری کمک کند؟

بله، انجیر خشک به خاطر داشتن فیبر بالا، باعث بهبود حرکات روده و کاهش یبوست در بارداری می‌شود.

چند عدد انجیر خشک در روز برای زنان باردار مناسب است؟

مقدار مجاز توسط پزشک تعیین خواهد شد ولی معمولا مصرف 3 تا 5 عدد انجیر خشک در روز، مناسب است.

مصرف انجیر خشک در سه ماهه اول بارداری توصیه می‌شود؟

بله، مصرف انجیر خشک در اوایل بارداری باعث رشد مغز و سیستم عصبی جنین، پیشگیری از یبوست مادر، رشد اولیه اندام‌های حیاتی جنین، تقویت انرژی مادر، خون‌سازی و… خواهد شد.