طرز تهیه ماقوت یزدی | دسری خنک از دل خانههای خشتی

در دل خانههای با سقف گنبدی یزد، شهری که به قنات، قنوت و قناعت معروف است، دسرهایی وجود دارد که در عین سادگی، نهایت شاهکار هنری هستند. ماقوت یزدی یکی از همین دسرهای خنک و معطر است که نامش با افطاری و نذری، گره میخورد. بافت نرم نشاستهای ماقوت که در شربتی معطر و خوشمزه غرق میشود، علاوه بر طعم دلچسب، ریشه در فرهنگ و سبک زندگی مردم خونگرم یزد دارد.
اگر به دنبال طرز تهیه ماقوت یزدی با شیره معطر، به صورت مرحله به مرحله، هستید، این مقاله را از دست ندهید، تا شیفته عطر و طعم این دسر سنتی و زیبا شوید. قول میدهیم با اولین قاشق از این دسر، سفری به دل کویر زیبای ایران داشته باشید.
ماقوت یزدی، دسری ساده با عطری از عشق و خاطره
در دل کویر گرم ایران، جایی که مردمش به مهماننوازی، دینداری و مهربانی، معروف هستند، ماقوت فراتر از یک دسر ساده، به بخشی از پذیرایی و نذری تبدیل شده است. از ایام قدیم، زنان کدبانوی یزدی، نشاسته را در سینیهای بزرگ مسی، پهن میکردند و پس از برش زدن، شربت معطری روی آن میریختند، تا در روزهای گرم سال، ماه مبارک رمضان، شبهای احیا و مراسمهای مذهبی، با آن از مردم عزادار و روزهدار پذیرایی کنند.

استفاده از هل، گلاب و زعفران، علاوه بر ایجاد عطر و طعم بهشتی در ماقوت یزدی، خواص آرامش بخش زیادی دارد. ذکاوت مردم یزد، در استفاده از تخم شربتی در تهیه این دسر معلوم میشود. زیرا استفاده از تخم شربتی باعث میشود تا از گرمازدگی و تشنگی در گرمای سوزان کویر، جلوگیری شود.
مواد لازم برای طرز تهیه ماقوت یزدی با نشاسته
مواد لازم برای طرز تهیه ماقوت یزدی برای 4 نفر (لایه نشاستهای)
| مواد لازم | مقدار مورد نیاز |
| آب سرد | 4 لیوان |
| نشاسته گندم (گل) | 3.4 لیوان |
| گلاب | 1.2 لیوان |
مواد لازم برای طرز تهیه ماقوت یزدی برای 4 نفر (شربت)
| مواد لازم | مقدار مورد نیاز |
| آب | 1 لیوان |
| شکر | 1.2 لیوان |
| تخم شربتی | 2 قاشق غذاخوری |
| گلاب | 1.4 لیوان |
| هل (کوبیده یا پودر شده) | 2 تا 3 عدد |
| زعفران دم کرده غلیظ | 2 قاشق غذاخوری |
| لیمو ترش | 1 برش کوچک |
طرز تهیه ماقوت یزدی با شیره معطر، به صورت گام به گام
پس از آماده کردن مواد لازم، برای درست کردن یک دسر سنتی و خوشمزه آماده شوید.
گام اول: خیس کردن تخم شربتی
تخم شربتی را در آب خنک ریخته و چندبار آب آن را عوض کنید، تا آلودگی و چوبهای ریز از آن خارج شود. سپس مقداری آب به آن اضافه کرده و اجازه دهید 10 تا 15 دقیقه، تخم شربتیها خیس بخورند. در انتها، آب اضافی را دور بریزید و تخم شربتیها را برای درست کردن شربت، کنار بگذارید.

گام دوم: حل کردن نشاسته
یک لیوان از آب دستور ( 4 لیوان آب برای تهیه لایه نشاستهای) را به دانههای نشاسته اضافه کرده و هم بزنید، تا کاملا صاف شده و دانهای باقی نماند. پس از حل شدن، مخلوط نشاسته را از الک رد کنید و در قابلمه بریزید. مابقی 3 لیوان آب را اضافه کرده و قابلمه را روی شعله ملایم قرار دهید.

گام سوم: پختن نشاسته
مخلوط نشاسته را روی شعله ملایم قرار داده و مدام هم بزنید. پس از 20 دقیقه، مواد کمی غلیظ میشود. در این مرحله گلاب را اضافه کرده و هم بزنید، تا به غلظت فرنی برسد.

گام چهارم: ریختن نشاسته در ظرف
وقتی مواد نشاستهای به غلظت فرنی رسید، شعله را خاموش کنید. مواد را در یک ظرف بریزید و در صورت نیاز، روی آن را صاف کرده و پس از کمی خنک شدن، به یخچال انتقال دهید. نشاسته پس از 3 تا 4 ساعت، کاملا خودش را گرفته و سفت میشود.

گام پنجم: درست کردن شربت
شکر و آب را در قابلمه کوچکی ریخته و روی شعله ملایم قرار دهید. پس از حل شدن شکر و به جوش آمدن آب، هل، زعفران و چند قطره آبلیمو تازه اضافه کنید و اجازه دهید 5 دقیقه بجوشد. در انتها گلاب را اضافه کرده و شعله را خاموش کنید.

گام ششم: اضافه کردن تخم شربتی
اجازه دهید شربت از داغی افتاده و کمی ولرم شود. تخم شربتی خیس خورده را اضافه کرده و شربت را کنار بگذارید تا به دمای محیط برسد.

گام هفتم: سرو ماقوت یزدی به روش سنتی
نشاسته سفت شده را از یخچال خارج کرده و با چاقو، به قطعات مربعی، برش بزنید. شربت خنک شده را روی تکههای مربعی نشاسته بریزید، تا قطعات نشاسته در شربت، شناور شوند. این دسر معمولا به صورت خنک سرو میشود. برای تزئین میتوانید از خلال پسته و برگهای گل محمدی خشک شده، استفاده کنید.

نکات مهم و فوتوفنهای اصلی برای طرز تهیه ماقوت یزدی
ماقوت یزدی یک دسر سنتی و ساده است، که برخلاف دستور تهیه راحت، طعم و عطر عالی دارد. برای داشتن نتیجه بهتر، اصول مهم و نکات حرفهای برای تهیه ماقوت یزدی را از دست ندهید.
- در این دستور، طرز تهیه ماقوت یزدی سفید در شهد زعفرانی، آموزش داده شده است. ولی بر اساس ذائقه و سلیقه خود، میتوانید به مواد نشاستهای، زعفران اضافه کرده و رنگ آن را طلایی کنید. رنگ نشاسته و شربت، میتواند سفید یا زرد باشد.
- نشاسته را در آب خنک حل کنید تا کاملا صاف شده و گلولهای باقی نماند.
- نشاسته حل شده را حتما از صافی یا الک رد کنید، تا دانهای در آن باقی نماند.
- از هم زدن مداوم مواد نشاستهای روی شعله، غافل نشوید.
- برای پختن نشاسته، شعله را ملایم کنید، تا مواد آرام آرام غلیظ شده و بوی خامی نشاسته، از بین برود.
- در مرحله درست کردن نشاسته، میتوانید گلاب را حذف کنید.
- شربت نباید خیلی غلیظ باشد.
- در صورت دلخواه، میتوانید آبلیمو را حذف کنید.
- مقدار شکر، بر اساس ذائقه شما، میتواند کمتر یا بیشتر شود.
- در طرز تهیه ماقوت یزدی سنتی، از مغزیجات استفاده نمیشود. ولی اضافه کردن کمی خلال پسته، خلال بادام یا برگهای گل محمدی خشک شده، ظاهر مجلسی و زیبایی به آن میدهد.
در نهایت؛ طعمی بهشتی از دل سفرههای قدیمی!
طرز تهیه ماقوت یزدی نشان میدهد که اوج هنر آشپزی، در بانوان خلاق و هنرمند ایرانی خلاصه میشود. جایی که با حداقل مواد و در اوج قناعت، طعمهای شگفتانگیزی خلق میشود، که علاوه بر طعم و عطر عالی، خواص فراوانی دارند. دسر ماقوت یزدی نشانهای از سادگی، صبوری و خلاقیت زنان یزدی را آشکار میکند. این زنان توانمند، با هوش و ذکاوت خود، توانستهاند دسر خوشمزه و معطری را درست کنند که بعد از این همه سال، هنوز محبوبیت خود را حفظ کرده و فواید زیادی برای همه افراد به خصوص روزهداران، گرمازدگان و عزاداران دارد.
سوالات متداول:
آیا ماقوت یزدی همان مسقطی است؟
خیر،شاید در مواد اولیه شباهتهایی داشته باشند، ولی در ماقوت یزدی به صورت سنتی، نشاسته و آب، بدون شکر پخته شده و شربت شیرین و معطر به صورت جداگانه، روی آن ریخته میشود. ولی برای درست کردن مسقطی، مواد معطر و شکر در مرحله پخت، به مواد نشاستهای اضافه خواهند شد.
چکار کنم تا نشاسته خوشطعم شود و بوی خامی آن از بین برود؟
نشاسته را پس از حل کردن، روی حرارت ملایم قرار داده و مدام هم بزنید تا با صبر پخته شده و بافت شفاف و لطیفی پیدا کند.
آیا میتوان ماقوت را از قبل آماده کرد؟
بله، لایه نشاستهای را از چند ساعت قبل، درست کرده و در یخچال قرار دهید. اما ترجیحا شربت را قبل از سرو، روی نشاسته بریزید، تا بافت ماقوت، تازه بماند.
آیا میتوان به لایه نشاستهای ماقوت یزدی، زعفران اضافه کرد؟
بله، در این صورت رنگ ماقوت، کاملا زرد و زیبا میشود.